Page 90 - LGS TÜRKÇE SB
P. 90
7. İnsan sağlığının çoğunlukla çevresel faktörlerden, mik- 10. Bazı dillerde birbirine yakın kavramları anlatan pek
roplardan ve virüslerden etkilenerek bozulduğu düşü- çok kelime bulunduğu hâlde, bazı dillerde böyle bir
nülmektedir. Yapılan araştırmalar, bütün hastalıkların çeşitliliğin olmaması; doğrudan doğruya o dilin sosyal
oluşmasının ve insan sağlığının bozulmasının temelin- özellikleri ile ilgilidir. Söz gelişi Türkçede devenin ren-
de stresin yer aldığını ortaya koymaktadır. Yeme içme gini gösteren bir tek “devetüyü” kelimesi bulunduğu
düzeni, spor, beslenme, temizlik elbette sağlıklı yaşam hâlde Arapçada bu rengin ton farklarını gösteren, bir-
için kaçınılmaz esaslardandır. Ancak düzen, dışarıdan çok hatta yüze yakın kelimenin varlığından söz edilme-
değil içeriden başlayarak bozulur. Ne kadar sağlıklı si; devenin Arap toplumundaki öneminden ileri gel-
olursak olalım stresle yaşarsak vücudumuzun denge- mektedir. Bizim dilimizde ise at türleri ve at renklerini
sini bozup direncini kırarız ve kendimize zarar veririz. ifade eden yüzden fazla kelimenin varlığı da atın toplu-
Unutmayalım, biz kendimize zarar vermezsek başkala- mumuzdaki önemi göstermektedir.
rı bize kolay kolay zarar veremez. Bu metnin anlatım biçimiyle ilgili aşağıdakilerden
Bu parçanın anlatımında aşağıdaki anlatım biçim- hangisi söylenebilir?
lerinin hangisi ağır basmaktadır? A) Bir konu hakkında bilgi vermek amacıyla yazılmıştır.
A) Tartışma B) Açıklama B) Bir olay, yer zaman, kişiler unsurlarına bağlı olarak
C) Öyküleme D) Betimleme anlatılmıştır.
C) Bir düşünceyi savunmak ya da bir görüşü çürüt-
mek amaçlanmıştır.
8. Muğla’nın Fethiye ilçesine bağlı Göcek beldesi, çarpıcı
bir coğrafyanın kucağında bulunuyor. Koylar, adacık- D) Anlatılanların okuyucu zihninde canlanması amaç-
lar, dağların denize yürüdüğü kıyılar, engin bir mavi ve lanmıştır.
yeşil... Göcek, sahip olduğu bu değerlerle dünyaca
ünlü bir seyahat rotası. Berrak sularıyla ayrıca yatçıla-
rın da gözde mekânı. Tertemiz Akdeniz suları, yemye-
şil çam ormanları ve plajları ile Göcek, âdeta saklı
kalmış bir cennetidir Fethiye’nin.
Bu metnin anlatımında aşağıdakilerin hangisinde 11. Akdeniz’in mitolojik yuvası sonsuz ufuklarına bakan
verilen anlatım biçimlerinden yararlanılmıştır?
küçük tepe, minimini bir çiçek ormanı gibiydi. İnce
A) Öyküleme-betimleme B) Betimleme-açıklama uzun dallı badem ağaçlarının alaca gölgeleri, sahile
C) Açıklama-öyküleme D) Açıklama-tartışma inen keçiyoluna düşüyor; ilkbaharın tatlı rüzgârıyla sar-
hoş olan martılar, çılgın naralarla havayı çınlatıyordu.
Badem bahçesinin yanı, geniş bir bağdı. Beyaz taşlar-
9. Otomobil birdenbire yavaşladı. Yolun sol tarafı sarp bir dan yapılmış kısa bir duvarın ötesindeki harabe vadiye
kesme idi. Yol birdenbire darlaşıyordu. Motorun hafif- kadar iniyordu. Bağın ortasındaki yıkık kulübenin kapı-
leyen gürültüsü arasında aşağıdan doğru gelen bir su sız girişinden bir ihtiyar çıktı. Saçı sakalı bembeyazdı.
şırıltısı duyuluyordu. Henüz taş bile döşenmemiş olan Kamburunu düzeltmek istiyormuş gibi gerindi. Elleri,
toprak yolun bu kısmında çökme ve kayma tehlikesi ayakları titriyordu. Gök kadar boş, gök kadar sakin
bulunduğu için yolcular burada yayan geçer ve otomo- duran denize baktı, baktı. Sonra duvarın dibindeki taş
biller yavaş yavaş ilerlerdi. Bunun için otomobili tama- yığınlarının üzerine oturdu…
men durdurmadan şoför başını arkaya doğru cevirdi Bu metnin anlatımıyla ilgili,
ve “Haydi, beyler! dedi. Birdenbire arka tarafta bir
hareket oldu. Delikanlı, gözleri dönmuş; korkudan tit- I. Öyküleyici anlatım tekniğinden yararlanılmıştır.
reyerek, kendini dışarıya, yolun üstüne fırlattı. II. Açıklayıcı anlatım tekniğinden faydalanılmıştır.
Bu metnin anlatımda aşağıdakilerin hangisinde veri- III. Betimleyici ögelere yer verilmiştir.
len anlatım biçimlerinden yararlanılmıştır? yargılarından hangileri söylenebilir?
A) Açıklama-betimle B) Öyküleme-betimle A) Yalnız I B) Yalnız III
C) Tartışma-açıklama D) Açıklama-öyküleme C) I ve III D) I, II ve III
88

