Page 116 - PR PARAGRAF

PARAGRAF REHBERİ DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI 2. BÖLÜM

Yazarlar; düşüncelerini daha iyi anlatabilmek için örnekleme, tanımlama, tanık gösterme, benzetme, karşılaştırma ve sayısal
verilerden faydalanma gibi yöntemler kullanır. Bu yöntemlere “düşünceyi geliştirme yolları” denir. Şimdi düşünceyi geliştirme
yollarını detaylı bir şekilde inceleyelim:

• Tanımlama: Bir kavramın, varlığın ya da olayın kendine özgü nitelikleriyle anlatılmasıdır. Tanımlama cümleleri ‘’Bu nedir?’’
sorusuna yanıt verir.
• Örneklendirme: Ele alınan konunun ya da düşüncenin daha anlaşılır hâle gelmesi için kullanılan bir yöntemdir. Ele alınan
konu ve düşünceyle ilgili somut örnekler sıralanarak okurun konuyu daha kolay anlaması sağlanır.

• Karşılaştırma: Aralarında değişik yönlerden ilişki kurulabilecek iki varlık, iki kavram arasındaki benzerlik ve karşıtlıkların bir-
likte incelenmesidir. Karşılaştırmada amaç, kavramın başka kavramlardan farklı ya da ortak yönlerini ortaya koyarak onun belirgin
özelliklerinin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır.

• Benzetme: Bir varlık ya da kavramın başka bir varlık veya kavrama ait özelliklere benzetilerek aktarılmasıdır.

• Tanık Gösterme (Alıntı Yapma): Bir düşünceyi savunmak, ispatlamak ya da desteklemek için yazarın kendisiyle aynı gö-
rüşte olan herhangi bir kişiye ait bir sözü veya yazıyı kendi yazısında kullanmasıdır.

• Sayısal Verilerden Yararlanma: Paragrafta ele alınan düşünceyi kanıtlamak ya da inandırıcı kılmak için yazarın araştırma ve
anket sonuçlarını, istatistiksel bilgileri ve sayısal verileri kullanmasıdır.

Yapılan sınavlarda düşünceyi geliştirme yollarıyla ilgili sorulan sorulardan bazıları şunlardır:
Bu metnin anlatımında düşünceyi geliştirme yollarından hangilerine başvurulmuştur?
Bu metnin anlatımında aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmıştır/yararlanılmamıştır?

Aşağıdaki metinlerden hangisinde kullanılan düşünceyi geliştirme yolu yay ayraç içinde yanlış verilmiştir?

Örnek Soru

Damı akmayan, zaman zaman çaresiz kalmayan insan yok ki şu hayatta. Varsa da rol yapıyor demektir. Kahramanlar yok ara-
mızda. Kahramanlara ihtiyacımız da yok aslında. Bir zamanlar Berthold Brecht’in dediği gibi “İhtiyacımız olan şey kahramanlar
değil, kahramanlara ihtiyaç duymayan bir toplum olmalı.”

Bu parçada aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisine başvurulmuştur?
A) Tanık gösterme B) Benzetme
C) Örnekleme D) Tanımlama

Çözüm

Yazar, parçada kendi görüşünü inandırıcı kılmak için kendisiyle aynı görüşte olan Berthold Brecht’in bir sözünü kullanmıştır.
Bu yolla Berthold Brecht’i savunduğu düşünceye tanık göstermiştir. Dolayısıyla doğru cevap, A seçeneğidir.

114