Page 119 - PR PARAGRAF
P. 119
2. BÖLÜM DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI PARAGRAF REHBERİ
6. Aşağıdaki metinlerden hangisinde kullanılan düşünceyi geliştirme yolu yay ayraç içinde yanlış verilmiştir?
A) 20. yüzyılın ikinci yarısında doğanlar, Güneş Sistemi’nde dokuz gezegen olduğunu öğrendiler: Merkür, Venüs, Dünya,
Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün ve Plüton. Ancak 2006’da Uluslararası Astronomi Birliği toplandı ve bir oylama
sonucunda şimdiye kadar kabul görmüş olan gezegen tanımını değiştirdi. Bu yeni tanıma uymayan Plüton, gezegenlik-
ten cüce gezegenliğe düştü. Yani bir anda Güneş Sistemi’nde dokuz değil sekiz gezegen olduğu gerçeği ile karşı karşıya
kaldık. (Karşılaştırma)
B) İnsanın yeryüzüne geliş ve gidişini Karacaoğlan’ın türküsünden daha güzel hangi söz özetler bilmiyorum: “Üryan geldim
yine üryan giderim.” Genlerinde taşıdıkları dışında her bakımdan üryan gelir insan dünyaya; sevapsız, günahsız, ön
yargısız; her bakımdan işlenesi, giydirilip kuşatılası bir boş bir levhadır. Ama dünyaya gelişiyle gidişi arasındaki süreçte
giyinmeyi öğrenir insan; ister, giyinme tarzları seçer, şekillendirir. Giydiği şey bir süre sonra insanı şekillendirir, insan
giydiğinin şekli şemaliyle, renkleriyle özdeş olur. (Tanık gösterme)
C) Hayvanlarda görüntü, ses hatta bazen koku ile göz korkutma davranışına “aposematizm” denir. Bu mesaj, saldırgana
avının çetin, zehirli ya da tadının kötü olduğunu söyler. Mavi dilli kertenkele, anavatanı Avustralya olan, yalnızca küçük
böcek ve meyveler ile beslenen, insan derisini bile kesemeyen zayıf dişlere sahip, zehirsiz, yavaş ve utangaç bir ker-
tenkele türüdür. Kendini tehdit altında hissettiğinde blöf yapmak ve tehlikeli görünmek için keskin bir tıslama eşliğinde
geniş, mavi renkli dilini sergiler. (Tanımlama)
D) Türkiye’nin nüfusu, 31 Aralık 2020 tarihi itibarıyla bir önceki yıla göre 459 bin 365 kişi artarak 83 milyon 614 bin 362 kişi-
ye ulaştı. Erkek nüfus 41 milyon 915 bin 985 kişi olurken kadın nüfus 41 milyon 698 bin 377 kişi oldu. Diğer bir ifadeyle
toplam nüfusun %50,1’ini erkekler, %49,9’unu ise kadınlar oluşturdu. Ülkemizde ikamet eden yabancı nüfus bir önceki
yıla göre 197 bin 770 kişi azalarak 1 milyon 333 bin 410 kişi oldu. Bu nüfusun %49,7’sini erkekler, %50,3’ünü kadınlar
oluşturdu. (Sayısal verilerden yararlanma)
7.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın olağanüstü gözlem ve mizah yeteneği; özellikle kenar mahalle halkının inanış, tutum ve
değerlerini yansıtan etkileyici ve inandırıcı diyaloglarında karşımıza çıkar. Edebiyat tarihçileri onun bir konuşma ustası
olduğunu, romanının asıl dokusunu başarılı, doğal ve canlı diyalogların oluşturduğunu belirtirler. Yapıtlarını okurken ha-
reketli, bol konuşmalı bir tiyatro oyununun içindeymişiz gibi hissederiz kendimizi. Hüseyin Rahmi Gürpınar, geleneksel
halk tiyatrosunun ağız taklidi, söz oyunları, abartılı tavırlar gibi birçok güldürü unsurundan yararlanmış; romanlarının
birçoğunun dil ve yapısını, geleneksel tiyatrodan esinlenmeler üzerine kurmuştur. Romanlarındaki diyaloglarda Kara-
göz ve orta oyunundaki gibi kelimelerin yanlış anlaşılması ve anlam oyunları üzerinden gerçekleştirilen bir gülmece tarzı
yer alır.
Bu metnin anlatımında aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangilerine başvurulmuştur?
A) Benzetme-Tanık gösterme B) Tanık gösterme-Örneklendirme
C) Karşılaştırma-Tanımlama D) Benzetme-Örneklendirme
117

