Page 72 - PR PARAGRAF

PARAGRAF REHBERİ YARDIMCI DÜŞÜNCE 1. BÖLÜM

10.
Şeker hastası olan milyonlarca insanın hayatını kolaylaştıracak minyatür bir yapay organın testlerine gelecek yıl baş-
lanacak. Şeker hastalığı, insanların kanındaki şeker oranı arttığında ortaya çıkan bir sorun. Bilim insanları tarafından
tasarlanan yeni cihaz, bedenin yiyeceklerden enerjiyi şeker formunda almasını sağlayan, insülin adı verilen bir kimyasal
üretiyor. Şeker hastalarının bedeni, pankreastaki bir problem nedeniyle ihtiyacı kadar insülin üretemiyor veya insülini
doğru şekilde kullanamıyor. Bu durumda kanda şeker birikiyor ve bu şeker birçok sağlık sorununa neden oluyor. “Mik-
ro pankreas” olarak adlandırılan yapay organ, bir hastanın uyluğuna yerleştiriliyor. İnsan gözüyle zar zor görülebilen
küçük bir nokta gibi duran bu cihaz, insan kanındaki şeker miktarını ölçmek ve vücut tarafından ihtiyaç duyulduğunda
daha fazla insülin üretmek gibi işler yapıyor. Mikro pankreasın laboratuvar koşullarında ve hayvanlarda işe yaradığı
deneylerle kanıtlandı. Bilim insanları, bu cihazın şeker hastası olan milyonlarca insanı düzenli insülin iğnesine ihtiyaç
duymaktan kurtaracağını umuyor.

Bu metinden aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?
A) Şeker hastalığıyla mücadele eden birçok insan vardır. B) Şeker hastalığına mikro pankreas cihazı çözüm olmuştur.
C) Şeker hastalığı vücudun insülin miktarıyla ilgilidir. D) Şeker hastalığı başka hastalıklara neden olabilmektedir.

11. İlk insanların küçük gruplar hâlinde yaşadığını ve avcı-toplayıcı olarak yaşamlarını sürdürdüklerini düşündüğümüzde, kendi
grupları içerisinde de birçok kurala ve iletişime sahip olduklarını varsaymak yanlış olmaz. Sonrasında yerleşik hayata geçen
insan için temel sorun bulunulan yerden fazla uzaklaşılamamasından dolayı çevredeki kaynakları hem idareli hem de en
verimli şekilde kullanmayı öğrenme mecburiyeti oldu. Bu da aslında bir tür matematiksel problem çözme yoluna girilme-
sini zorunlu kıldı. Mesela koyunlarını otlatmaya çıkarıp geri getiren biri, koyunlarının aynı sayıda olup olmadıklarını sayılar
olmadan nasıl bilebilirdi? Bu soru çok zor bir soru. Çünkü sayıları geliştirmeden bir hesaplama yapmak gerekliydi ama bu
nasıl yapılacaktı? Aslında ilk insan bunu çocuklarımızın da bugün okul öncesinde ilk öğrendiği bir yöntemle başardı: birebir
eşleme. Yani koyunları sabah otlatmaya çıkarırken her bir koyun için bir çakıl taşını dışarı atmak, akşam da dönüşte her bir
taşı içeri geri atarak “Dışarıda taş kalırsa koyun kalır.” üzerine kurulu bir mantıkla çözmek. Modern değil ama akıllıca hem de
koyunların sayılarını bile bilmeden!
Aşağıdakilerdne hangisi bu metinden çıkarılabilecek yargılardan biri değildir?

A) Matematiksel problem çözme yöntemi insanın ihtiyaçlarından doğmuştur.
B) Birebir eşleme yöntemi ilkel problem çözme yönetmi ile benzerlik göstermektedir.
C) İlk insanlar çevredeki kaynakları idareli ve verimli kullanmaya çalışmıştır.
D) İlk matematiksel hesaplamalar, sayılar ortaya çıktıktan sonra yapılmıştır.

12. “Ne yaparsam yapayım aldığım kavunlar istediğim kadar şekerli ve lezzetli çıkmıyor.” diyorsanız şimdi bilgilerimizi yeniden
gözden geçirme zamanı. Doğru kavunu seçmek için dikkat edilmesi gereken bazı ayrıntılar var. Kavunun dışının ne sert ne
de çok yumuşak olması çok iyi değildir. Kavunun kabuğu olgunlaştıkça yumuşadığı için dışı çok yumuşayan kavunun içi kötü
çıkar. Kavuna vurduğumuzda tiz bir ses çıkıyorsa kavun henüz olgunlaşmamıştır ve içi boştur. Olgunlaşan kavunların içindeki
şeker miktarı arttığı için kavunlar ebatlarına göre ağırlaşır, dipleri hoş bir koku vermeye başlar. Sapları, çektiğinizde kolayca
kopar.
Buna göre olgunlaşmamış bir kavunun durumu aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Kabuğu Sapı Kolayca Sapı Kolayca
Kabuğu Sert Hafif Ağır
Yumuşak Kopmaz Kopar
A) � � �
B) � � �
C) � � �
D) � � �

70