Page 126 - PR PARAGRAF

PARAGRAF REHBERİ DİL VE ANLATIM ÖZELLİKLERİ 2. BÖLÜM

TEST-6
PR290
1. Ulus; anlam olarak “köy şehir” anlamına gelen Moğolca “uluş” kelimesinden türeyerek dilimize geçmiş olup “millet, aşiret,
topluluk, kavim” anlamlarında kullanılır. Millet kelimesinin anlamı “genellikle aynı topraklar üzerinde yaşayan, aynı soydan
gelen ve aralarında dil, din, tarih, sanat, töre, dünya görüşü ve ülkü birliği bulunan insanlar topluluğu”dur. Irk kelimesini ele
aldığımızda ise “insan cinsinin belli başlı çeşitlerinden her biri, nesil, sülale, zürriyet” gibi bir sözlük tanımı karşımıza çıkmak-
tadır.
Bu metnin dil ve anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Birden fazla kavramın tanımı yapılmıştır. B) Deyim kullanılmıştır.
C) Örneklendirmeye yer verilmiştir. D) Açıklama yöntemi ağır basmaktadır.

2. “Yetmek” kökünden türetilmiş birçok sözcük var dilimizde: Yeter, yeterince, yetinmek, yetişkin, yeterlik, yeni yetme vb. Bu
kelimelerin içinde yer alan, bugünlerde dilimize daha çok dolanan kelime ise “yeti”dir. İnsanda doğuştan bulunan ve onu
seçkin kılan nitelikler için kullanılan bir kavramdır yeti. Mesela doğduğundan beri her duyduğunu rahatça ezberleyebilen biri
için “hafıza yetisi güçlü” denir. Yeti, aynı zamanda “insanda doğduğundan beri bulunan ama illaki ortaya çıkması gerekme-
yen potansiyel güç” anlamına da gelir. Yetenek ile yeti aynı kökten geldiğine göre her yeteneğin doğuştan geldiği sonucuna
varabiliriz.

Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Bilgilendirici ifadelerden yararlanılmıştır. B) Benzetmeye yer verilmiştir.
C) Tanımlamaya başvurulmuştur. D) Karşılaştırmaya yer verilmiştir.

3.
Geçenlerde Ankara’da gençten bir adama yakınlardaki bir yerin adresini sordum. Dakikalarca düşündü, kem küm etti;
bir o tarafı gösterdi, bir bu tarafı. Sonunda sorduğum adresle ilgisi olmayan bir yönü gelişigüzel işaret ediverdi. Kafadan
attığı o kadar belliydi ki dayanamadım, soruverdim: “Tarif ediyorsun ama sorduğum yerin neresi olduğunu bilmiyorsun
değil mi?” Önce boş boş baktı. Sonra yarı mahcup çocukça bir tebessümle durumu kabul etti. “Doğrudur abla.” dedi.
“Peki, öyleyse niye garip garip tarifler uydurmak yerine açıkça ‘Bilmiyorum.’ demiyorsun?” diye sordum. Bu seçenek
hiç aklına gelmemiş gibi şaşkın şaşkın baktı yüzüme. Söyleyecek laf kalmadı, sustuk karşılıklı.

Bu metnin dil ve anlatımıyla ilgili,

I. Deyimlere yer verilmiştir.
II. 1. kişili anlatım yapılmıştır.
III. İnsan dışındaki varlığa insana ait özellikler verilmiştir.
yargılarından hangileri söylenebilir?
A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) I, II ve III

124