Page 105 - PR PARAGRAF

2. BÖLÜM ANLATIM TEKNİKLERİ PARAGRAF REHBERİ

Bir yazı kaleme alındığında o yazının özelliğine göre bir anlatım biçimi kullanılır. Dört çeşit anlatım biçimi vardır.
Açıklayıcı Anlatım: Okuyucuyu bilgilendirmek amacıyla yazılan yazılarda kullanılan anlatım biçimidir. Açıklayıcı anlatımda
herhangi bir varlık, kavram, durum ya da olayla ilgili olarak okura öğretici bilgiler verilir. Açıklayıcı anlatım kullanılan yazılarda sade,
anlaşılır bir dil kullanılır.

Tartışmacı Anlatım: Bir düşünceyi değiştirmek ya da çürütmek amacıyla başvurulan anlatım biçimidir. Bu anlatım biçiminde
düşünceyi geliştirme yollarından örnekleme, karşılaştırma, tanık gösterme vb. yararlanılarak savunulan düşüncenin niçin doğru
olduğu ya da olmadığı açıklanır.

Öyküleyici Anlatım: Yaşanmış ya da yaşanabilecek bir olayın yer, zaman ve kahraman unsurlarına bağlı olarak kaleme alındığı
anlatım biçimidir. Öykülemede, olaylar belli bir sıra içinde ve hareketli olarak anlatılır. Bu bakımdan öyküleme, sözcüklerle film
yapmak gibidir.

Betimleyici Anlatım: Anlatılanları okuyucunun zihninde canlandırmak amacıyla başvurulan anlatım biçimidir. Betimleme, bir
anlamda sözcüklerle varlıkların resmini yapmaktır. Betimlemede duyu organlarımızla ilgili ayrıntılardan (işitme, koklama vb.) ve
özellikle de görsel ögelerden fazlaca yararlanılır.

Yapılan sınavlarda anlatım biçimleriyle ilgili sorulan sorulardan bazıları şunlardır:

Bu parçada aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi kullanılmıştır?
Bu metinde aşağıdaki anlatım yöntemlerinden hangisi ağır basmaktadır?
Bu metnin anlatımda aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmıştır?

Örnek Soru

Televizyondaki reklamları izledikçe sinirleniyorum. Planlı şekilde tüm toplumu, tüketici olmaya itiyorlar. Üreticilik ne olacak
peki? Onu düşünen yok ki! Filanca sütü için, paranızı falanca bankaya yatırın. Şu şampuandan alın, bu terlikleri giyin sonra da
gidip uyuyun. Sakın yarınım ne olacak, ben bu ülkeye nasıl hizmet edebilirim, diye düşünmeyin. Tüketin, tüketin, hep tüketin.

Bu parçada aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi kullanılmıştır?
A) Tartışma B) Açıklama
C) Öyküleme D) Betimleme

Çözüm

Bu parçada yazar “insanların reklamlar aracılığıyla tüketime zorlandığını ve insanların üretime yönlendirilmediğini” belirtmiş
ve bu konudaki düşüncelerini sıralamıştır. Bu konudaki düşüncesini örneklendirmelerden faydalanarak okura benimsetmeye,
fikrini kanıtlamaya çalışmıştır. Bu nedenle parçada “tartışmacı anlatım” kullanılmıştır. Dolayısıyla doğru cevap, A seçeneğidir.

103