Page 157 - PR PARAGRAF

3. BÖLÜM PARAGRAFIN BÖLÜMLERI (GIRIŞ, GELIŞME, PARAGRAF REHBERİ
SONUÇ) VE PARAGRAF OLUŞTURMA

Paragraf, aynı konu ya da düşünce etrafında örgütlenmiş cümleler topluluğudur. Bu cümleler birbirlerine mantık ya da oluş
sıralarına göre bağlanmıştır. Bu tip sorularda paragrafı oluşturan cümlelerinin sırası karıştırılarak verilir ve bizden bu cümleleri
anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıraya koymamız istenir. Bazen de hangi cümlenin paragrafın giriş cümlesi ya da sonuç
cümlesi olabileceği sorulur.
Bu soruları çözerken şunlara dikkat etmeliyiz:
Sıralama sorularında ilk önce giriş cümlesini bulmalıyız.

Giriş cümlesi, genel ve bağımsız olmalı kendinden önce bir şeyler söylenmiş hissi vermemelidir.
Giriş cümlesinde “bu yüzden, böylece, demek ki, ama, fakat, çünkü...” gibi bağlayıcı sözcükler bulunmaz.

Sonuç cümlesi; derleyici, toparlayıcı olmalı, düşünceyi bir sonucu bağlamalıdır.
Sıralama sorularını cümlelerin hepsi okunmadan soruyu çözmemeliyiz.

Sıralama sorularında olayların oluş sırası ya da mantık sırasına dikkat etmeliyiz.
Sıralama sorularında birbiriyle ilgili cümleleri gruplamanlayız.

Yapılan sınavlarda paragraf oluşturmayla ilgili sorulan sorulardan bazıları şunlardır:
Aşağıdaki cümlelerin hangisi bir paragrafın giriş cümlesi olmak için en uygundur?
Numaralanmış cümleler olayların oluş sırasına göre nasıl sıralanmalıdır?

Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir metin oluşturulduğunda hangisi baştan “----” sırada yer alır?
Numaralanmış cümlelerle düşünce akışına göre anlamlı bir metin oluşturulduğunda sıralama nasıl olur?

Örnek Soru

I. Bu sözle vurgulanmak istenen, çok seven insanın genellikle karşısındakinden çok şey beklemesi ve bu beklentinin yerine
getirilmesi de çok zor olduğu için, ayrılığın kaçınılmaz hâle gelmesidir.
II. Türkçemizde çok sevdiğim bir atasözü vardır:
III. Yani ne sevginin kötülüğü ne de çok sevmenin gereksizliğidir.

IV. Çok muhabbet tez ayrılık getirir, derler.
Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir metin oluşturulduğunda doğru sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

A) I - III - II - IV B) II - IV - I - III
C) II - IV - III - I D) III - I - IV - II

Çözüm

Bu tip sorularda ilk önce verilen cümleleri okuyup giriş cümlesini bulmaya çalışmalıyız. Giriş cümlelerinden kendinden önce
bir şeyler söylenmiş hissi olmayacağı için “yani ve bu sözle” başlayan “I ve III” numaralı cümleler giriş cümlesi olamaz. Man-
tık akışı içerisinde değerlendirdiğimizde “II” numaralı cümlenin birinci cümle olduğu görülüyor. IV numaralı cümle yazarın II
numaralı cümledeki beğendiği atasözü olduğu için II numaralı cümlenin hemen ardından gelmelidir. I numaralı cümle bu ata-
sözünün anlamını açıkladığı için IV numaralı cümleyi takip etmelidir. Son olarak ise I numaralı cümleyi anlam bakımından ta-
mamlayan III numaralı cümle gelmeli ve böylece sıralama II-IV-I-III şeklinde olmalıdır. Dolayısıyla doğru cevap, B seçeneğidir.

155