Page 226 - LGS FEN BİLİMLERİ SB
P. 226

5.  Aşağıda, azot döngüsüne ait bir bölüm verilmiştir.  6.   ABD’nin  güneydoğusundaki  sulak  alanlarda  yetişen
                                                                        böcek  ve  örümcekgiller  ile  beslenen  çok  yıllık  bir  bitki
                                                                        olan  sinekkapan,  etçil  bir  bitkidir.  Dikenli  yapraklarını
                                                                        kapatarak yaprağın üzerinde bulunan avını sıkıştırır. Özel
                                                                        sindirici sıvı salgılayarak avını öldürür ve beş ile yirmi gün
                                                                        arasında  sindirir.  Araştırmalar  sonucunda  böcekkapan
                                                                        bitkisinde elektrik içeren bir mekanizmanın olduğu iddia
                                                                        edilmiştir. Bitki yapraklarının iki ucunda yer alan üçgen
                                                                        şeklindeki üçer tüyün, fiziksel uyarımları elektriksel uya-
                                                                        rılara  dönüştürebilme  özelliği  olduğu  ve  avın  yaprak
                                                                        üzerindeki  hareketi  ile  bitkinin  elektrik  mekanizmasını
                                                                        kullanarak avını yakalayabildiği saptanmıştır. Bitki, kökü
                                                                        ile alamadığı mineralleri alabilmek için kapan ile avlarını
                                                                        yakalamaya adapte olmuştur. Bitki, gereken tüm ihtiyaç-
                                                                        larını kapanları sayesinde almaktadır. Sinek kapan bitki-
                                                  Azot bağlayan
                                                    canlılar            sinin  böceklerden  aldığı  maddelerden  bir  tanesine  de
                      Azotu havaya
                      aktaran canlılar                                  azottur.
                                  Organik atık
                                 ayrıştıran canlılar
                                                                       Buna göre azotun sinekkapanın yapısına nasıl geç-
                 Verilen madde döngüsüne göre,                         tiği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi ile doğru
                 I.  Havadaki azotun azalmasına yıldırım neden olmuştur.  anlatılmıştır?
                 II.  Canlıların  ve  atıkların  yapısındaki  azotu,  ayrıştırıcı   A)  Azot’u bazı canlıların havadan direk olarak kullana-
                    canlılar açığa çıkarmaktadır.                          bilmesi
                 III.  Azot döngüsünde havadaki azot oranı sürekli art-
                    maktadır.                                           B)  Azot’un besin zinciri ile canlılara geçmesi
                 ifadelerinden hangileri doğrudur?                      C)  Ölü organizmalardan canlılara geçmesi
                 A) Yalnız I                B) I ve II                  D)  Sineklerin hayatlarının kısa olması
                 C) II ve III               D) I, II ve III
             7.  Aşağıdaki görselde azot döngüsündeki bazı canlılar numaralandırılarak verilmiştir.
                                                                       Atmosferik azot (N )
                                                                                    2


                                                                       Volkanik
                                                                       patlama
                                       Şimşek ve yıldırım  4  Baklagiller








                                                                  Otçul           Etçil        Ölü
                                                                                            organizma




                                       1                      Azotlu bileşikler
                                  Azot ayrıştırıcı                                             Ayrıştırıcılar
                                    bakteriler           2
                                                 Azot bağlayıcı bakteriler                         3


                 Görseli inceleyen bir öğrenci hangi canlı ve olayların havadaki azotun toprağa geçmesinde rolü olduğunu söyler?
                 A) 1 ve 2                B) 2 ve 4               C) 1, 2 ve 3              D) 2, 3 ve 4


             224
   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231