Page 224 - LGS FEN BİLİMLERİ SB

5. Ödev olarak madde döngüleri panosunu hazırlayacak 7. Küresel iklim değişikliğini önlemek için dünya ülkele-
olan Yiğit, döngüler için aşağıdaki bilgileri hazırlıyor. ri çeşitli çalışmalar yapmaktadır. Bunlardan biri de
• Bu döngüde bitkilerin fotosentez yapması sonucu “Kyoto Protokolü”dür. Kyoto Protokolü’ne göre
oluşan oksijen gazı diğer canlılar tarafından kullanı- sanayileşmiş ülkeler ile piyasa ekonomisine geçiş
lır. sürecindeki ülkeler, sanayileşme sonucunda atmos-
• Bu döngüde bitki ve hayvanların bünyesindeki azot fere verdikleri sera gazı miktarını azaltmayı hedefle-
ayrıştırıcılar tarafından toprağa geçer. mektedir. Kyoto Protokolü şu anda yeryüzündeki 191
ülkeyi ve sera gazı salınımlarının %55’inden fazlasını
• Bu döngüde havadaki azotun toprağa geçmesinde kapsamaktadır.
yıldırım ve şimşek gibi doğa olayları yer alır.
Hazırladığı bilgileri döngülerin görsellerini yapıştı- Verilen bilgilere göre,
racak olan Yiğit’in hangi görseli kullanmasına I. Fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynakları
gerek yoktur? kullanılmalıdır.
II. Atmosfere daha az sera gazı verebilecek alternatif
A) B)
Karbondioksit (CO 2 ) enerji kaynakları kullanılmalıdır.
Fotosentez
Yanma
Solunum III. Sanayileşmeye ağırlık verilmeli, endüstride daha
fazla enerji harcayan tesisler kurulmalıdır.
Hayvanlar
Bitkiler Fabrikalar
Ayrıştırıcılar yorumlarından hangileri doğrudur?
Enerji
Fosil Yakıtlar
A) Yalnız I B) I ve II
C) D)
C) II ve III D) I, II ve III
Azot
gazı
Şimşek ve yıldırım
Azot gazı
Azot gazı
Ayrıştırıcılar
Azot Azot bakterisi
bakterisi Ayrıştırıcılar Ayrıştırıcılar
Azot Azotlu bileşik
bakterisi
6. Ozon, Dünya’mızın varlığı için önemli bir gazdır ve
atmosferde birikerek, ozon tabakasını oluşturarak,
uzaydan gelen pek çok zararlı ışına karşı bir kalkan 8. Bir öğrenci, oksijen ve karbon döngüsünü anlatmak
görevi görür. Bazı maddelerin kullanımı bu tabakanın için aşağıdaki düzeneği hazırlıyor.
incelmesine neden olur. Halonlar, tarım ilaçları, klima- Işık
larda ve köpük (strafor) üretiminde kullanılan klorofloro- Balık
karbonlar (CFC) ve hidrokloroflorokarbonlar (HCFC)
ozon tabakasının seyrelmesine neden olan maddeler-
dendir. Ozon tabakasındaki seyrelmeler Güneş’ten
gelen zararlı ışınların Dünya’ya ulaşmasına neden olur. Plastik
Bu durum insanlarda cilt kanseri, bağışıklık sisteminde bitkiler
zayıflama, bitkilerin yaprak boyutlarında azalma, hay-
vanlarda bazı tümörlerin oluşumuna neden olur.
Verilen metni okuyan bir öğrenci,
Öğretmeni öğrencinin hazırladığı düzenekte hata oldu-
I. Ozon tabakasındaki seyrelmeler sadece insanlara ğunu söylüyor.
zarar verir.
Öğrenci aşağıdaki değişikliklerden hangisini yapar-
II. Klimaların periyodik bakımı ozon tabakasını seyrel- sa oksijen ve karbon döngüsünü hatasız bir şekilde
ten bazı gazlarını atmosfere salınımı azaltır.
anlatabilir?
III. Ozon tabakası, Güneş ışınlarının tamamının yeryü-
züne ulaşmasını engeller. A) Akvaryumdaki su seviyesini azaltarak
sonuçlarından hangilerine ulaşır? B) Plastik bitkilerin yanına gerçek su bitkisi ekleyerek
A) Yalnız II B) I ve III C) Akvaryumdaki balık sayısını arttırarak
C) II ve III D) I, II ve III D) Akvaryumdaki su sıcaklığını arttırarak

222