Page 40 - 6_SOSYAL_TK

Test-1 Türklerin Ana Yurdu Orta Asya

10. Türkler İslamiyeti kabul etmeden önce Gök Tanrı inancını benimsemişlerdir. Diğer bir adı “Tengricilik” de olan Gök Tanrı
inancı, eski Türklerin bilinen en eski geleneksel inancıdır. Bu inanca göre yaşam ölümden sonra da devam etmektedir.
Bu nedenle de eski Türklerde biri öldüğünde büyük mezarlar kazılmakta ve değerli eşyaları da ölen kişi ile birlikte
gömülmektedir. Kişi öldükten sonra hayatına devam ederken bu kıymetli eşyalarını da kullanacaktır. Bu büyük mezar-
lara, Eski Türklerde “kurgan” adı verilmektedir. Kişi öldükten sonra da “yuğ” adı verilen büyük cenaze törenleri yapıl-
makta, ölen kişi için ağıtlar okunmaktadır. Ayrıca ölen kişinin mezarının çevresine de “balbal” adı verilen mezar taşları
dikilmektedir. Bu balballlar kişinin yaşamı boyunca öldürdüğü kişileri sembolize etmektedir.
Verilen bilgilere göre Türklerin dinî inanışları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) Mezarlarına, inandıkları dini yaymak için öldürdükleri kişileri sembolize eden taşlar dikmişlerdir.
B) İnandıkları dinin gereği olarak yerine getirdikleri bazı törenleri vardır.
C) Türkler ölümden sonraki yaşam için hazırlık yapmışlardır.
D) Ölülerinin ardından yas tutma geleneğini sürdürmüşlerdir.

11. Eski Türklerde ülkenin lideri hükümdardır. Hükümdarın başkanlığında toplanan meclislerde ülkeyle ilgili önemli kararlar
görüşülürdü. Bu meclislere “kurultay” adı verilirdi. Hükümdarın bilgeliği, ileri görüşlülüğü, millet sevgisi, meclislerin
yönetilmesi açısından çok önemlidir. Eğer hükümdar yoksa kurultaylara hükümdarın eşi başkanlık ederdi. Bu durum da
kadının devlet yönetiminde söz sahibi olduğunun göstergesidir. Kurultaylarda alınan kararların belirleyicisi yazısız hukuk
kurallarıdır. Bu kurallar sonradan Uygurlar Dönemi’nde yazıya geçirilmiştir. Suç işleyen kişiler, hükümdar eşliğinde
kurulan meclislerde yargılanır ve gereken cezayı alırlardı. Örneğin hırsızlık yasaktı. Bu kişiler eğer yakalanırsa öldürülür,
elindeki eşyaları alınır ve aile fertlerinin özgürlükleri kısıtlanırdı. Çok ağır olmayan suçlar işleyenler ise belli bir zaman
aralığında hapse atılmış ve bir daha suç işlemeyeceği üzerine yemin ettikten sonra özgür bırakılmıştır.
Buna göre eski Türklerdeki devlet yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Hatun da yönetimde söz sahibi olmuştur.
B) Devleti yönetme gücünün Tanrı tarafından verildiğine inanılmıştır.
C) Kişiler, işlenen suçların niteliğine göre cezalandırılmıştır.
D) Ülke sorunlarına karşı duyarlı davranılmıştır.

12. Orta Asya’da yaşayan Türklerin sözlü eserlere yazılı eserlerden daha çok önem vermeleri aşağıdakilerden
hangisi ile açıklanabilir?

A) Yazılı eserlerin başkaları tarafından değiştirilebileceğini düşünmeleri
B) Çinlilerle mücadele hâlinde oldukları için yazılı eserleri koruyamamaları

C) Göçebe yaşam tarzını benimsedikleri için yazının kullanımının sınırlı olması
D) Devletlerin başında bulunan hükümdarların yazılı kanunlara izin vermemesi

38