Page 133 - LGS TÜRKÇE SB
P. 133

TEST 4      YARDIMCI ÖGELER - 2                                                      5. BÖLÜM


         1.   Aşağıdaki şemada cümlenin ögeleri gösterilmiştir.

                                               CÜMLENİN ÖGELERİ




                            Temel Ögeler                                 Yardımcı Ögeler




                                                                               Yer          Zarf
                    Özne                  Yüklem                Nesne
                                                                            Tamlayıcısı  Tamlayıcısı
             Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde şemada yer alan ögelerin hepsine yer verilmiştir?

             A)  Hastanenin önünde bekleyen yaşlı adam, bedenini sıkıp terleten yeleğini üzerinden çıkardı.
             B)  İki gün önce başlayan kar yağışı, şehirdeki birçok köy yoluna ulaşımı engelledi.
             C)  İnsanoğlu zihninin bir köşesinde çocukluk anılarını bıkmadan saklar.
             D)  Okulun basketbol takımı geçen haftaki turnuvada rakiplerini yenerek şampiyon oldu.




         2.   Özne; yüklemin bildirdiği işi yapan, yüklemin bildirdiği   4.   “Ben bu yaz köye gittim.” cümlesinde “köye” sözcüğü
             durumu üzerine alan ögedir. Nesne ise cümlede özne-    “nereye” sorusunun cevabı olduğu için yer tamlayıcısı-
             nin yaptığı “eylemden” etkilenen ögedir. “Berkay, arka-  dır.  Yer  tamlayıcısı  yükleme  sorulan  “kime,  kimde,
             daşlarını  buraya  çağırdı.”  cümlesinde  çağırma  işini   kimden;  nerede,  nereye,  nereden;  neyde,  neye  ney-
             yapan  “Berkay”dır  ve  cümlenin  öznesidir.  Berkay’ın   den” gibi soruların cevabıdır.
             çağırma  eyleminden  etkilenense  “arkadaşları”dır  ve      Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisin-
             cümlenin nesnesidir.                                   de yer tamlayıcısı yanlış gösterilmiştir?
             Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisin-      A)  Bozcaada’nın batı yakasında çok güzel bir koy var.
             de “nesne” yanlış gösterilmiştir?
                                                                    B)  Ben yürüyüşleri tam denizin kıyısında yapıyorum.
             A)  Büyükbabası, Oğuz Mete’ye pantolon ve gömlek       C)  Koyda, bir baştan öte başa yürüyüş yarım saat sü-
                almıştı.
                                                                       rüyor.
             B)  Ormandaki tüm ağaçlar rüzgârdan etkilendi.
                                                                    D)  Ağacın  köküne  yakın  bir  yere  hasırımla  havlumu
             C)  Ben de aradım senin kaybettiğin oyuncakları.          serip oturdum.
             D)  Babam, bozulan saatimi tamirciye götürdü.


                                                                5.   Zarf  tamlayıcısı,  yüklemi  zaman,  durum,  neden  gibi
                                                                    yönlerden belirtir. “-e, -de, -den” ekleri yer tamlayıcısı-
                                                                    nın ekleri olmasına rağmen eğer zaman anlamı taşırsa
                                                                    zarf tamlayıcısı olur.
         3.  “Denizden  yükselen  yosun  kokusu  yerini  dağlardan      Buna  göre  aşağıdaki  cümlelerden  hangisinde
             esen  çam  kokularına  bırakıyordu.”  cümlesinin  öge   “-e, -de, -den” eklerinden birini almış sözcük cüm-
             dizilişi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
                                                                    lenin farklı bir ögesidir?
             A)  Özne-nesne-yer tamlayıcısı-yüklem
                                                                    A)  Bu akşam hep beraber sinemaya gideceğiz.
             B)  Nesne-yer tamlayıcısı-nesne-yüklem
                                                                    B)  Okulun başarılarına bir yenisini daha ekledik.
             C)  Özne-nesne-yüklem
                                                                    C)  Yazar, sevdiklerine gönülden bağlıydı.
             D)  Özne-nesne-zarf tamlayıcısı-yüklem
                                                                    D)  Kapı aralığından içeri küçük bir kedi girmiş.
                                                                                                               131
   128   129   130   131   132   133   134   135   136   137   138