Page 66 - LGS FEN BİLİMLERİ SB

5. Aşağıda biyoteknolojik bir çalışma sonucu elde edilen 7. Gebze Teknik Üniversitesinde (GTÜ) “Organik Işık
bir bilgi verilmiştir. Yayan Bitkiler” ile ilgili bir proje yapılıyor. Proje hayata
geçirildiğinde cadde ve sokaklarda bulunan aydınlat-
Genetik ile Değiştirme teknolojisi (GTD), sanılanın aksi-
ne bitkinin DNA’sını klasik ıslaha oranla çok daha az ma sistemlerinin yerini bitkiler ve ağaçlar alacak. GTÜ
laboratuvarlarında yaklaşık 4 yıldır ışık saçan molekül-
değiştirir. Çünkü Genetik ile Değiştirme teknolojisi, ler üzerine çalışma yapılıyor. Aslında ışık saçan bitkiler
bitkiyi değiştirmeden önce bir “gen” belirler, yalnızca fikri yeni bir fikir değil, bilim insanları bu konudaki ilk
onu değiştirmeyi amaçlar. Klasik ıslah ise birbirinden çalışmalarına 1980’lerin başında başlamış ve ilk ışık
farklı iki ayrı bitkiyi çiftleştirerek iki bitkinin genomunu saçan bitki 1986’da geliştirilmiştir. 1989 yılında ateş
rastgele birbirine karıştırır ve sonra da istediği genin böceğinde bulunan lusiferaz - lusiferin gen sistemi
haricindeki parçaları elemeye çalışır. keşfedilmiş, 2010 yılında başarılan gen transferi ile bu
Mısır bitkisinde sadece zararlı böceklere karşı genlerin bitkiye aktarılması sonucunda ateş böceği
mücadele sağlayan özelliği kazandırmak için yapı- gibi parıldayan bitkilerin üretilmesini sağlamıştır.
lan çalışmalardan hangisi verilen bilgiyi örnekler? Çalışmalar, lusiferinin miktarını ve ömrünü uzatacak
yöntemler üzerinde hâlen devam etmektedir.
Modern Islah Klasik Islah

A) Zararlı böceklere karşı Zararlı böceklere karşı
dirençli mısır dirençli mısır
B) Zararlı böceklere karşı Zararlı böceklere karşı
dirençli ve küçük taneli dirençli mısır
mısır
Yukarıda verilen bilgilere göre,
C) Zararlı böceklere karşı Zararlı böceklere karşı
dirençli mısır dirençli ve küçük taneli I. Bir canlıdan başka bir canlıya gen aktarımı yapılabi-
mısır
lir.
D) Zararlı böceklere karşı Zararlı böceklere karşı II. Gelecekte bu yöntemin yaygınlaşması ile elektrik
dirençli ve küçük taneli dirençli ve küçük taneli
mısır mısır tüketiminde azalma görülecektir.
III. Işık saçan bitkiler besin üretemezler.
çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
A) Yalnız I B) I ve II
C) II ve III D) I, II ve III
6. Biyoteknolojik çalışmalara ait bazı örnekler aşağıda
verilmiştir.
1. Bitkilere aktarılan bir gen ile bitkiler hastalıklara
karşı dirençli hâle gelmiştir. 8. Soğuk bölgelerde yaşayan bir balıktan alınan ve balık-
ta soğuğa karşı dayanıklılığı sağlayan gen, çileğe akta-
2. Bitkiye aktarılan gen, bitkinin genetik yapısını bozup rılmış ve çileğin soğuğa karşı dayanıklı hâle gelmesini
bitkinin gövdesinde tümörlerin oluşmasına neden
olmuştur. sağlamıştır.
Aşağıdakilerden hangisinde yapılan uygulama,
3. İnsan sütünün oluşumunu sağlayan gen, keçiye
aktarılmış ve keçiden insan sütü ile aynı besin metinde verilen örnekle benzerlik göstermez?
değerine sahip süt elde edilmiştir. A) Mineralce zengin yemle beslenen tavuklarda yu-
Bu çalışmalardan aşağıdakilerden hangisine ulaşı- murta veriminin artması
lır? B) İneklerde süt verimini artıran genin, bir koyuna ak-
tarılması sonucunda koyunda süt veriminde artış
A) Biyoteknolojik uygulamaların olumlu etkileri olduğu
gibi olumsuz etkileri de vardır. görülmesi
C) Sazan balığından alınan ve büyümeyi sağlayan ge-
B) Gen aktarımı işlemi yalnızca bitkilerde yapılabilir.
nin alabalığa aktarılması sonucunda alabalığın nor-
C) Bitkilerde gen aktarımı çalışmaları her zaman olum- malden daha fazla büyüme göstermesi
lu sonuçlar verir. D) Böceklere karşı dayanıklı mısır bitkisinden böcek-
D) Bitkilerde görülen tüm hastalıklar genetik yapıları- leri öldüren toksiki üreten genin buğdaya aktarıl-
nın değişmesinden kaynaklanır. ması sonucunda buğdayı yiyen böceklerin ölmesi
64