Page 60 - 6_SOSYAL_TK

Test-6 Yeni Yurt Anadolu

7. 1040 yılında yapılan Dandanakan Savaşı, Türk tarihi 8. Aşağıdakilerden hangisi Anadolu’da kurulan ilk
açısından önemlidir. Gazneliler ve Selçuklular arasında Türk Beylikleri ile ilgili doğru bir bilgi değildir?
yapılan savaş, üç gün sürmüş ve Gaznelilerin yenilme-
A) Anadolu coğrafyasının farklı bölgelerinde kurulmuş-
siyle, kısa bir sürede de dağılmasıyla sonuçlanmıştır.
lardır.
Bu savaştan sonra Büyük Selçuklu Devleti resmen
kurulmuştur. Devletin kurucuları Tuğrul ve Selçuk B) Yaptıkları mimari eserler ile Türk İslam kültürünün
Beyler, bu zaferden kısa bir süre sonra doğu ve batı yaşatılmasına katkıda bulunmuşlardır.
yönünde fetihlere başlamışlardır. Güçlü bir lider olan C) Orta Asya’dan Anadolu’ya gelen Türk boylarının dü-
Tuğrul Bey’e, Abbasi halifesi tarafından “Doğu’nun ve zenli bir şekilde yerleştirilmesini sağlamışlardır.
Batı’nın Sultanı” ünvanı verilmiştir.
D) Anadolu’daki Bizans hakimiyetine tamamen son
Dandanakan Savaşı’nın Türk tarihindeki önemi açı-
vermişlerdir.
sından aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Güçlü bir Türk devletinin kuruluşunu sağlamıştır. 9. Anadolu Selçuklularının ülkelerinde ekonomik faa-
B) Gaznelilerin yenilgi aldığı ilk savaştır. liyet yapan tüccarların mallarını sigortalamaları
aşağıdaki amaçlardan hangisi ile açıklanabilir?
C) Dandanakan Savaşı sonrasında Gazneli Devleti’nin
sınırları genişlemeye başlamıştır. A) Ülke sınırlarını korumak

D) Bu savaş sonrası Tuğrul Bey halife ünvanını almıştır. B) Topraklarında farklı bir dinin yayılmasını engellemek
C) Başka devletlere hoşgörülü olduklarını göstermek
TARİHE YOLCULUK
D) Ticareti geliştirmek
Büyük Selçuklu Devleti (1040-1157)

10. Cent KARAHANLILAR
Aral
Gölü Maveraünnehir
KAFKASYA
KARADENİZ
Edirne Buhara
Selanik İstanbul Sinop Trabzon Kars Ani HAZAR DENİZİ Harezm
BİZANS İMP. ANADOLU Malazgirt Dandanakan
Konya Pencap
Antalya Urfa Tus
Antakya Halep Musul Rey Nişabur GAZNELİLER
IRAK
AKDENİZ Şam BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ Gazne
Bağdat İsfahan
Kudüs Kirman
Kahire Basra

FÂTIMÎLER Basra Körfezi
Medine
UMMAN DENİZİ
AFRİKA Mekke UMMAN Büyük Selçuklu Devleti
KIZILDENİZ
(1040-1157)
Bizans İmparatorluğu
(395- 1453)
Ölçek: 1/25 300 000
2.40: Büyük Selçuklu Devleti
Yalnızca verilen haritadan yola çıkılarak aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
Selçuklularla Gazneliler arasında 1040 yılında yapılan Dandanakan Savaşı Selçukluların zafe-
A) Büyük Selçuklu Devleti’nin en büyük düşmanı Bizans İmparatorluğu’dur.
riyle sonuçlandı. Bu zaferin sonucunda Selçuklu Devleti kuruldu. Devletin kurucuları Selçuk Bey’in
B) Malazgirt Savaşı’ndan sonra Büyük Selçuklu sınırları Anadolu topraklarına kadar genişlemiştir.
torunları Tuğrul Bey ve Çağrı Bey’dir. Türk ve dünya tarihi bakımından önemli sonuçlar doğuran bu
savaştan sonra Büyük Selçuklular doğu ve batı yönüne fetihlere başladı.
C) Selçukluların doğusunda Türk İslam devletlerinden Gazneli Devleti vardır.
Abbasi halifesi, Şii Büveyhoğulları sultanına karşı güç kaybedip yetkisiz kalınca doğuda hızla bü-
D) Büyük Selçuklu Devleti’nin en parlak dönemi olan Melikşah Dönemi’nde sınırlar genişlemiştir.
yüyerek egemen bir güç hâline gelen Tuğrul Bey’i Bağdat’a davet etti. Bu davet üzerine Bağdat’a gelen
58 Tuğrul Bey’e Abbasi halifesi “Doğu’nun ve Batı’nın Sultanı” unvanını verdi.

Cevaplayalım

Büyük Selçuklu Devleti’nin batı yönünde yaptığı fetihler Anadolu’nun Türkleşmesini nasıl
etkilemiş olabilir? Tartışınız.

Anadolu için verilen mücadelenin ilk adımı olan Pasinler Savaşı’nı (1048), Büyük Selçuklu
Sultanı Tuğrul Bey’in anlatımıyla öğrenelim.

Erzurum’un Pasinler Ovası’nda 1048 yılında Bizans ordusu ile sa-
vaştık. Anadolu’yu yurt edinme amaçlı yaptığımız savaşı biz kazandık.
Bizans ile yaptığımız ilk büyük savaş olan Pasinler Savaşı ile Anado-
lu’nun kapısını araladık ve Anadolu’nun iç bölgelerine akınlar yaptık.
Bu akınlar Anadolu’yu tanımamız ve fethetmemiz için bize çok katkı sağ-
ladı.

Komisyon tarafından yazılmıştır.
2.41: Tuğrul Bey Temsilî Resim

80