Page 53 - 6_SOSYAL_TK

Test-4
Türkler İslamiyet ile Tanışıyor

11. Gazneliler, Alp Tigin tarafından Afganistan topraklarında kurulmuş Türk İslam devletlerinden biridir. Başkenti Gazne
olan devlet, İslamiyet’in yayılmasına öncülük etmiştir. Devletin güçlü olduğu zamanlar Gazneli Mahmut Dönemi’dir, bu
dönemde Hindistan’a on yedi askerî sefer düzenlenmiştir. Ayrıca Abbasi halifesini Büveyhoğulları Devleti’nin baskısın-
dan kurtardığı için Gazneli Mahmut’a halife tarafından sultan ünvanı verilmiştir. Gazneli Mahmut, sultan ünvanını alan
ilk Türk hükümdarıdır. Gazneli, Mahmut’tan sonra tahta Sultan Mesut geçmiştir ancak Sultan Mesud babası kadar ileri
görüşlü ve başarılı olamamıştır. Kısa süre sonra da Büyük Selçuklularla yapılan Dandanakan Savaşı’nın devamında
yıkılmıştır.
Buna göre Gazneli Mahmut ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

A) Ülkesinin sınırlarını genişletmiştir.

B) İslamiyetin farklı coğrafyalara yayılmasını sağlamıştır.
C) Halife tarafından onurlandırılmıştır.
D) Büyük Selçuklularla yapılan Dandanakan Savaşı’nı kazanmıştır.

12. Türklerin İslamiyet ile buluşması ve devamında Türk İslam medeniyetinin oluşumu belli bir süreçte şekillenmiştir. Bu
sürecin başlangıcı ilk Türk İslam Devleti Karahanlılar zamanıdır. Karahanlılar İslamı kabul eden ilk Türk devleti olsa da
İslamiyet öncesinde Türk kültüründe bulunan bazı uygulamaları devam ettirmişlerdir. Özellikle de Karahanlılar devlet
politikasında, devletin hanedanın ortak malı sayılması uygulamasını benimsemişlerdir. Ayrıca hükümdarlara Eski Türk
devletlerinde olduğu gibi “han, hakan, kağan” denilmektedir. Hükümdarın “sultan” ünvanını alması Gazneliler
Dönemi’nde gerçekleşmiştir. İslamiyet, Gazneliler zamanında Türk boyları arasında daha çok yayılmıştır. İslami uygula-
malar yavaş yavaş devlet politikasına sızmıştır. İslamiyetin Türk devletleri arasında olgunluk dönemi ise Selçuklular
Devleti’nin kurulmasıyla başlamıştır.
Buna göre,
I. Türk İslam birlikteliğinin ilk tohumu Karahanlılar döneminde atılmıştır.

II. İslamiyet Türk boyları arasında Karahanlılar zamanında yayılmıştır.
III. İslamiyetin devlet teşkilatını etkilemesi Gazneliler zamanında olmuştur.
yargılarından hangisine ulaşılabilir?

A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III

13. Türklerde ordu-millet anlayışı İslamiyet’in kabulünden sonra da önemini korumaya devam etmiştir. Bu anlayış Türk
devletlerinde askerliğe ve askerî disipline verilen önemin de bir göstergesidir. Karahanlıların ordularını kurarken disip-
lini bozmamak amacıyla Türk olmayanları ordularına almamaları örnek verilebilir. Gaznelilerde ise yabancı milletlerden
askerler orduya yerleştirilmiş, bu durum da kısa sürede ordu yapılanmasını bozmuştur. Bunun sonucunda da Gazneliler
kısa sürede yıkılmıştır.
Ordu-millet anlayışının Türk devletlerine askerî açıdan katkıları hakkında,
I. Çıkabilecek bir savaş için halkın her an hazır durumda olmasını sağlamıştır.

II. Askerlik bir iş değil vatan görevi olarak görülmüştür.
III. Bu anlayış devletlerin kısa zamanda yıkılmalarına neden olmuştur.
yargılarından hangilerine ulaşılamaz?

A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III

51