Page 33 - PR PARAGRAF

1. BÖLÜM ANA DÜŞÜNCE PARAGRAF REHBERİ

Ana düşünce, parçanın yazılış amacını ifade eder. Yazarın parçada okura iletmek istediği mesaja, bir başka söyleyişle yazıdan
çıkarılacak sonuca ana düşünce denir. Bir parçada ana düşünceyi bulmak için “Yazar parçayı hangi amaçla yazmıştır?”, “Yazarın
iletmek istediği mesaj nedir?” sorularının cevabını aramalıyız.

Parçada ana düşünce sorularını çözerken şunlara dikkat etmeliyiz:
Ana düşünce, parçada anlatılanların tamamını kapsar ve bir yargı bildirir.

Bazı parçalarda ana düşünce giriş bölümünde, bazı parçalarda sonuç bölümünde, bazılarında ise parçanın tamamına
sindirilerek verilir.

Olay metinlerinde ana düşünce genellikle metnin geneline sindirilerek verilir.
Bir parçada alıntı yapmadan (tanık gösterme) faydalanılmışsa alıntı yapılan düşünce ana düşüncedir.

Bir parçada örneklemeden faydalanılmışsa örneklemeden önceki cümle ana düşünceyi verir.
“Bu nedenle, böylece, o hâlde, sonuç olarak, kanımca, çünkü, son olarak, özetle, önemli olan…” gibi bağlayıcı ögeler bizi
genellikle ana düşünceye götürür.

Yapılan sınavlarda parçanın ana düşüncesiyle ilgili sorulan sorulardan bazıları şunlardır:
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Bu metnin ana fikri aşağıdakilerden hangisidir?

Bu parçada anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Bu metinde vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Numaralanmış cümlelerden hangisi metnin ana fikrini vermektedir?

Örnek Soru

Edebiyat, yaşamın aynasıdır. Aşkı, nefreti, savaşı, barışı, doğanın ve insanın güzelliklerini, kötülerin kötülüklerini en ince ayrın-
tısına kadar edebiyat yapıtlarında bulabilirsiniz. Edebiyatçılar, gördüklerini ne eksik anlatır ne de abartır. Neyi, nasıl gördüyse
onu öylece olduğu gibi anlatır.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Edebiyatçılar insana ve doğaya değer verir. B) Edebiyatçılar yaşamı olduğu gibi anlatır.
C) Bazı konular edebiyatta daha çok öne çıkar. D) Edebiyat, toplumun her kesimini yakından ilgilendirir.

Çözüm

Bu parçaya “Yazarın iletmek istediği mesaj nedir?” sorusunu sorduğumuzda “Edebiyatçılar, yaşamı olduğu gibi anlatır.”
cevabına yani “B” seçeneğine ulaşırız. Çünkü parçada edebiyatçıların gördüklerini ne eksik ne fazla anlattığı belirtilmiş. Ay-
rıca parçada yazarların doğaya değer verdiğinden hiç bahsedilmediği için “A” seçeneğini, edebiyatçıların hangi konularda
yazdığından bahsetse de hangi konuya ağırlık verdiğiyle ilgili detaylar olmadığı için “C” seçeneğini, toplumun kesimlerinden
bahsetmediği için de “D” seçeneğini kolayca eleyebiliriz. Dolayısıyla doğru cevap, B seçeneğidir.

31