Page 85 - 6_SOSYAL_TK

3. ÜNİTE 6. Sınıf Sosyal Bilgiler

ÜLKEMİZİN COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ

İklim: Uzun yıllar boyunca hava
olaylarının gösterdiği ortalama
durumudur.
Hava durumu: Kısa zamanda de-
ğişiklik gösteren hava olaylarıdır.

Türkiye’nin Yeryüzü Şekilleri
Türkiye'nin yeryüzü şekillerini gösteren ha-
ritalara fiziki haritalar denir. Fiziki haritalar-
da; boğaz, körfez, dağ, ova, plato, burun,
göl, akarsu, deniz, yarımada gösterilir.
2500 m BEYAZ
2000 m KOYU KAHVERENGİ
1500 m KAHVERENGİ
Fiziki haritalarda yer şekillerini daha belirgin göstere-
1000 m TURUNCU
500 m SARI bilmek ve yer şekillerinin daha iyi anlaşılmasını sağla-
200 m AÇIK YEŞİL mak için yükselti basamaklarına göre renk verilir.
Deniz Seviyesi 0 m YEŞİL
-500 m AÇIK MAVİ
-1000 m MAVİ
-1500 m KOYU MAVİ
Türkiye’nin İklimini Etkileyen Unsurlar
Karasallık-denizellik: Karaların erken ısınıp erken soğuması,
Ekvator’a yakınlık (Enlem etkisi): Ekvator’dan kutuplara gi- denizlerin ise geç ısınıp geç soğuması kıyı kesimlerde iklimin
dildikçe sıcaklık azalır. Bu durumun nedeni Dünya’nın şekli daha ılıman olmasını sağlar.
ve güneş ışınlarının geliş açısıdır. Yükselti: Yükselti ile sıcaklık arasında ters orantı vardır. Her
Bakı: Bakı etkisi ile Güney Yarım Küre’de bulunan dağların 200 metrede sıcaklık 1°C azalır. Ülkemizde kıyı kesimler ılı-
kuzey yamaçları, Kuzey Yarım Küre’de bulunan dağların ise man bir iklime sahipken iç kesimlere doğru yükseltinin artma-
güney yamaçları daha sıcak olur. sıyla birlikte sıcaklık azalır, iklim sertleşir.
Rüzgârlar: Kuzey Yarım Küre’de kuzeyden gelen rüzgârlar Dağların uzanış yönü: Ülkemizde Akdeniz ve Karadeniz Böl-
sıcaklığı düşürür güneyden gelen rüzgârlar sıcaklığı artırır. geleri boyunca dağlar kıyıya paralel uzanır. Bu durum deniz
Güney Yarım Küre’de ise bu durum tam tersidir. etkisinin iç kesimlere ulaşamamasına neden olur.
Ege Bölgesi’nde ise dağların denize dik uzanması deniz etki-
sinin iç kesimlere kadar ulaşmasını sağlamıştır.

Türkiye’de Görülen İklimler Azerbaycan

Akdeniz iklimi: Akdeniz, Ege kıyıları ve Marmara Deni-
zi’nin güney kıyılarında görülür. Yazlar sıcak ve kurak, (Azerbaycan) N.Ö.C
kışları ılık ve yağışlıdır. Akdeniz ikliminde en fazla yağış
kış mevsiminde görülür. Kar yağışı nadiren görülür. İkli-
min bitki örtüsü her mevsim yeşil kalan makidir.
Karadeniz iklimi: Karadeniz kıyı bölgesi boyunca ve IRAK
Marmara’nın kuzeybatı bölümünde görülür. Her mev-
Karadeniz iklimi
sim yağış alan bu iklim tipinde en fazla yağış ilkbahar Akdeniz iklimi K
KKTC D
aylarında düşer. Doğal bitki örtüsü ormandır. 50 25 0 50 100 150 200 Km Karasal iklimi
Karasal iklim: Karasal iklim, denizlerden uzak iç bölgelerimizde etkilidir. İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu,
Kuzey Batı Marmara bölümünde etkilidir. En fazla yağışı ilkbaharda alır ve bitki örtüsü bozkırdır.

83