Page 213 - 4_Sinif_BingoTürkçer.indb

Okuma ve Anlama
8. Bölüm Ok uma v e A nlama

GELENEKSEL SANATLARDAN HALI

Ülkemizdeki geleneksel el sanatları içinde halıcılık önemli bir yere

sahiptir. Türk kültüründeki halı dokumacılığı yüzlerce yıl öncesine

dayanıyor. Geçmişte ev hanımlarının evlerde başladığı halıcılık
serüveni günümüzde büyük fabrikalarda ve bazı şehirlerdeki

küçük işletmelerde devam etmektedir.

Türkiye’de bazı şehirler halılarıyla ünlenmiştir. Bu şe-

hirlerin arasında Uşak, Isparta, Kayseri, Bursa, Gördes, De-

mirci, Milas gibi yerleri saymak mümkündür. Bunlar arasında

en önemlisi Uşak halısıdır diyebiliriz. Çünkü Uşak 15. yy.’da
Osmanlının halıcılık merkezi hâline gelmiştir. Uşak halıları daha

bu dönemde yurt dışına satılmaya başlamıştır. Bunları alan kişiler

halıları duvarda, masada ve yerde dekor olarak kullanmıştır. Osmanlı

saraylarında, camilerde, kiliselerde de yaygın olarak kullanılan Uşak halıları sa-

dece halı değil, saygınlık sembolü hâline gelmiştir.

Dünya çapında üne kavuşan Uşak halıları günümüzde bazı müzelerde sergilenmek-
tedir. New York (Niv York) Metropolitan Müzesi, Paris Louvre (Luur) Müzesi, İstanbul

Vakıflar Halı Müzesi, Konya Mevlana Müzesi bunlardan sadece birkaçıdır.

Uşak halısı deyince hatta halı deyince motiflerden bah-

setmeden olmaz. Halılara dikkatle bakıldığında üzerlerinde

pek çok şekil ve desen görülür. Bunlar çeşitli motiflerdir.

Ve bu motiflerin temsil ettiği bazı şeyler vardır. Örneğin
kuş, ejderha ve hayat ağacı motifleri birlikte kullanıldığı

zaman ölümsüzlüğü temsil eder. Güneş ve ay motifleri

ise bereketi temsil eder. Madalyon ise bir başka motiftir.

Bu motif Türk ustalarının hâkimiyet ve yaratma gücünü

yansıtır. Başka bir motif ise yıldızdır. Yıldız motifi üret-

kenliği ifade eder. Bunlar dışında çiçek, bulut, yaprak gibi
daha pek çok motif vardır.

211